การแบ่งเซลล์ (Cell Division)

GEN

สาระสำคัญ

การแบ่งเซลล์ของโพรคาริโอต ใช้กระบวนการแบ่งจากหนึ่งเซลล์เป็นสองเซลล์เรียกว่า binary fission มีขั้นตอนดังนี้ การจำลองดีเอ็นเอ การคอดเว้าของผนังเซลล์และเยื่อหุ้มเซลล์ ได้สองเซลล์มีขนาดใกล้เคียงกัน การแบ่งเซลล์ของยูคาริโอตประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ การแบ่งนิวเคลียส (karyokinesis) และการแบ่งซโตพลาซึม (cytokinesis) การแบ่งนิวเคลียสสามารถแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ 1) การแบ่งแบบไมโทซิสเป็นกระบวนการแบ่งนิวเคลียสที่ทำให้จำนวนโครโมโซมคงที่ เป็นการแบ่งของเซลล์ร่างกาย (somatic cell) เพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ในขณะที่มีการเจริญเติบโต แบ่งออกเป็นระยะต่าง ๆ ดังนี้ โพรเฟส (prophase) เมทาเฟส (metaphase) แอนาเฟส (anaphase) และ เทโลเฟส (telophase) 2) การแบ่งแบบไมโอซิส การแบ่งเซลล์แบบนี้นิวเคลียสมีการเปลี่ยนแปลง โดยลดจำนวนโครโมโซมลงครึ่งหนึ่งเป็นการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ในสัตว์หรือการสร้างสปอร์ในพืช โดยมีการแบ่งของนิวเคลียส 2 ครั้ง ขั้นตอนแรกเรียกว่า meiosis I เป็นขั้นตอนที่มีการลดจำนวนโครโมโซมลงครึ่งหนึ่งมีการแบ่งเซลล์จาก 1 เซลล์ได้เป็น 2 เซลล์ ซึ่งแต่ละเซลล์มีการลดจำนวนโครโมโซม ขั้นที่สองเรียกว่า meiosis II เป็นขั้นตอนที่ไม่มีการลดจำนวนโครโมโซม เป็นการแบ่งเซลล์ต่อจากขั้นที่ 1 คือจาก 2 เซลล์ แบ่งได้เป็น 4 เซลล์

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. สืบค้น วิเคราะห์ อธิบาย กลไกและความสำคัญของ การควบคุมวัฏจักรเซลล์ ต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต

2. วิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างการแบ่งเซลล์ไมโทซิสและไมโอซิส

3. สามารถเชื่อมโยงการแบ่งเซลล์ และการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม

4. สามารถทำปฏิบัติการการแบ่งเซลล์ และวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างการแบ่งเซลล์ไมโทซิสและไมโอซิส